Een teek? Pak ‘m beet!

Ben jij veel buiten? Grote kans dat je wel eens een teek hebt ontmoet. Als je vaak in gebieden zoals het bos, de duinen, een park, of simpelweg de tuin bent, heb je kans op een tekenbeet. Tekenbeten zijn gevaarlijk omdat dit de ziekte van Lyme kan overdragen. Ook onze collega’s lopen een verhoogd risico op een tekenbeet. Tijdens de Week van de Teek creëren we meer bewustzijn over de teek.

Nee, teken vallen niet uit een boom

Teken zijn kleine spinachtige beestjes. Ze zijn vooral te vinden in bossen, duinen, parken en tuinen. Teken zitten vooral in de buurt van bomen en struiken. Op plekken waar de bodem bedekt is met hoog gras en een laag verterende bladeren of mos. Deze beestjes worden actief als de temperatuur boven de 8-10 graden Celsius komt. Ze komen van onderen, stappen op passerende dieren of mensen. Veel mensen denken dat teken uit een boom vallen, maar dat klopt niet! Eenmaal vastgegrepen, gaat de teek aan de wandel over zijn “prooi”, tot hij een plekje vindt waar hij zich vast kan bijten. De teek bijt mensen overal op de huid, maar heeft voorkeur voor warme plekken.

Een teek die nog niet vol zit met bloed is heel klein (niet groter dan 3 millimeter) en dus ook moeilijk zichtbaar. Na een paar dagen zet de teek op en wordt hij beter zichtbaar. Daarom is het belangrijk om dagelijks te controleren op teken als je in een tekenzone bent geweest.

Spoor ze op!

Controleer elke dag dat je in het groen (bossen, duinen, parken, tuinen) bent geweest op teken. Gebruik een spiegeltje om lastige plekken zoals achter de oren, knieholtes en achter in de nek te controleren. Vraag desnoods iemand anders om te helpen controleren. Controleer elke keer op dezelfde manier. Zo zorg je ervoor dat je geen plekken vergeet. Het is het beste om op een rustige plek met veel belichting te controleren, op deze manier kun je ongestoord de tekencheck uitvoeren. Teken kunnen ook voor een korte tijd in je kleding blijven zitten. Controleer dus ook je kleding op teken. Zit er een teek in je kleding? Was de kleding dan minimaal 30 minuten op 60 graden. 

Teken bijten overal op het lichaam, maar ze hebben voorkeur voor de liezen, knieholtes, oksels, bilspleet, de randen van je ondergoed, achter de oren en rond de haargrens in de nek.  

Ik ben gebeten door een teek, wat nu? 

Het is belangrijk dat je de teek zo snel mogelijk verwijdert. Gebruik hiervoor een tekentang of een puntige pincet. Zorg dat je de teek zo dicht mogelijk bij de huid vastpakt en trek de teek er langzaam uit. Ontsmet daarna de plek van de tekenbeet. Doe dit niet van tevoren. Zoek door naar andere teken op je lichaam en in je kleding. Vaak zijn teken niet alleen.

Noteer de datum waarop je bent gebeten, dit kan later nodig zijn. Houd de plek nog drie maanden in de gaten en als er klachten ontstaan die lijken op de ziekte van Lyme neem dan contact op met de huisarts. 

Wanneer ga je naar de huisarts?

• Zit de teek er al langer dan 24 uur? Overleg dan met de huisarts wat je moet doen.
• Heb je de teek binnen 24 uur na de beet weggehaald? Houd dan de plek van de tekenbeet nog drie maanden in de gaten op eventuele verkleuringen of uitslag.

Ga naar de huisarts als je één van de volgende klachten hebt  na de beet:

• Een verkleuring van de huid op de plek van de tekenbeet, die groter wordt. Deze kan tot drie maanden na een tekenbeet verschijnen.
• Koorts of spier- en gewrichtspijn, in de eerste weken na een tekenbeet.
• Soms kunnen gewrichtsklachten, huidklachten, zenuwklachten of hartklachten ontstaan. Dat kan gebeuren als de vroege klachten van de ziekte van Lyme niet behandeld zijn met antibiotica. Maar deze klachten zijn soms ook een eerste uiting van de ziekte.

Niet elke teek brengt de ziekte van Lyme over

Een teek bijt zich vast in de huid van mensen of dieren en voedt zich met bloed. Daarbij kan de teek de ziekmakende bacterie Borrelia aan de mens of dier doorgeven. In Nederland is gemiddeld 1 op de 5 teken besmet met de Borrelia bacterie. Wel zijn er grote verschillen: op de ene plaats is de helft van de teken besmet, op andere bijna geen. De kans op de ziekte van Lyme na een tekenbeet is ongeveer 2 tot 3 procent. 

Ons advies: let goed op jezelf en op anderen wanneer je in een groene omgeving te vinden bent. En controleer na een dag in het groen altijd op teken!

Bron foto: www.rivm.nl